| Cha Michael Schmitz

Giáo huấn của Giáo Hội về các hồn ma

Hỏi: Giáo hội dạy gì về các hồn ma? Các hồn ma thực sự có tồn tại hay không? Chúng ta nên ứng xử thế nào trước những hiện tượng này?

 

Đáp: Đó là một câu hỏi rất hay. Gần đây, tôi cũng đã dành khá nhiều thời gian suy nghĩ về vấn đề này. Như bất cứ ai theo dõi truyền hình đều biết, có rất nhiều bộ phim khai thác đề tài “hiện tượng siêu thường”, cũng như những chương trình giới thiệu về các cá nhân tự nhận có khả năng giao tiếp với người đã qua đời. Hơn nữa, tháng 11 là thời gian Giáo Hội đặc biệt dành để cầu nguyện cho các tín hữu đã qua đời. Đây cũng là dịp thích hợp để nhắc nhớ chúng ta rằng Giáo Hội lữ hành tại thế (Giáo Hội Chiến Đấu) và Giáo Hội khải hoàn trên trời (Giáo Hội Khải Hoàn) luôn hiệp thông với Giáo Hội thanh luyện trong luyện ngục (Giáo Hội Đau Khổ). Ngay từ đầu, điều hết sức quan trọng là chúng ta cần làm sáng tỏ một số vấn đề.

Trước hết, Giáo Hội Công Giáo không có giáo huấn chính thức nào đề cập riêng đến vấn đề hồn ma. Vì thế, cần ghi nhớ điều này khi đọc bài viết.

Đã có những vị thánh “nổi tiếng” phủ nhận khả năng con người có thể tiếp xúc với các hồn ma… và cũng có những vị thánh “nổi tiếng” từng trải qua những cuộc gặp gỡ với các hồn ma. Dường như vấn đề này vẫn có những cách nhìn nhận khác nhau.

Tuy nhiên, xét về phương diện thần học, khả năng các hồn ma hiện hữu là điều hợp lý. Là những Ki-tô hữu, chúng ta tin rằng con người là một hữu thể gồm cả thân xác và linh hồn. Chúng ta biết rằng thực tại không chỉ giới hạn trong thế giới tự nhiên, mà còn có cả thực tại siêu nhiên. Hơn nữa, chúng ta tin rằng linh hồn là bất tử. Khi chết, thân xác và linh hồn lìa khỏi nhau. Vào thời điểm ấy, mỗi người phải trải qua điều mà Giáo Hội gọi là “phán xét riêng”. Tùy theo phán quyết này, linh hồn sẽ được lên thiên đàng, xuống hỏa ngục hoặc vào luyện ngục. Phải chăng trong sự khôn ngoan của mình, Thiên Chúa có thể cho phép một số linh hồn biểu lộ sự hiện diện của họ với những người còn sống?

Đời sống của Giáo hội cũng như Kinh Thánh dường như đều chứng thực khả năng này. Trước hết, Giáo hội có nhiều ghi chép về những lần các vị thánh hiện ra với con người để chuyển trao một sứ điệp từ Thiên Chúa. Những lần Đức Mẹ Maria hiện ra là những minh chứng tiêu biểu cho điều này. (Cần lưu ý rằng Đức Mẹ Maria có thể được xem là một trường hợp ngoại lệ, bởi Mẹ hiện diện trên thiên đàng cả hồn lẫn xác. Mẹ hoàn toàn khác với một hồn ma, vì Mẹ là một con người “trọn vẹn” trên thiên đàng, với cả thân xác và linh hồn.) Ngoài ra, còn có câu chuyện về vua Sa-un xin bà đồng ở Ên-đo triệu hồi linh hồn ngôn sứ Sa-mu-en, được thuật lại trong Chương 28, Sách Sa-mu-en 1. Dường như Kinh Thánh nói về điều này như một điều có thật.

Thứ hai, Giáo Hội dạy một cách rõ ràng và dứt khoát rằng mọi hình thức triệu hồn hoặc tìm cách liên lạc với người đã qua đời đều bị nghiêm cấm.

Điều này có nghĩa là chúng ta tuyệt đối không được tham gia các buổi gọi hồn hay bất kỳ hình thức nào nhằm tìm cách liên lạc với người đã qua đời. Đồng thời, chúng ta cũng không nên tìm đến hoặc đặt niềm tin nơi những người tự nhận có khả năng giao tiếp với người đã qua đời. Tuy nhiên, việc Giáo Hội nhìn nhận sự hiện hữu của một thế giới vượt ngoài những gì con người có thể nhìn thấy và hiểu biết không có nghĩa là chúng ta có thể quy mọi hiện tượng chưa thể giải thích cho những nguyên nhân siêu nhiên. Con người có thể nói dối. Con người có thể nhầm lẫn. Nhiều hiện tượng thường có thể được giải thích bằng những nguyên nhân tự nhiên. Vì thế, người Công Giáo cần có sự phân định khôn ngoan để nhận biết đâu có thể là lời giải thích theo tự nhiên thay vì theo phương diện siêu nhiên.

Hơn nữa, khi một người đồng cốt tìm cách liên lạc với người đã qua đời, người ấy không chỉ vi phạm Lời Chúa và giáo huấn của Giáo Hội, mà còn đặt mình vào một tình thế không thể phân định đúng đắn. Sự phân định ấy không chỉ liên quan đến việc phân biệt giữa thế giới tự nhiên và thế giới siêu nhiên, mà còn liên quan đến việc nhận biết liệu thực thể mà họ tiếp xúc có thể là hồn ma hay là một thế lực ma quỷ. Ma quỷ là những thiên thần sa ngã. Thiên Chúa đã tạo dựng chúng tốt lành, nhưng do sự tự do lựa chọn của mình, chúng đã tự ý lìa bỏ Thiên Chúa. Chúng không phải là những thực thể thân thiện, mà là kẻ thù của loài người. Một người đang tìm cách liên lạc với một thực thể thuộc thế giới tâm linh có thể hoàn toàn không đủ khả năng phân biệt giữa linh hồn con người và ma quỷ.

Thứ ba, nếu Thiên Chúa cho phép một linh hồn biểu lộ sự hiện diện của mình từ bên kia cõi chết, thì chúng ta nên làm gì?

Hãy nhớ rằng, một sự việc như thế chỉ có thể xảy ra khi được Thiên Chúa cho phép. Tại sao lại như vậy? Thiên Chúa thường mặc khải cho chúng ta nhiều điều vì Ngài muốn chúng ta hành động dựa trên những gì đã được biết đến. Trong nhiều trường hợp gặp gỡ với các hồn ma mà tôi từng tìm hiểu và (có vẻ) đáng tin cậy, dường như luôn có một chủ đề xuyên suốt: lời cầu nguyện. Như Tiến sĩ Peter Kreeft, giáo sư triết học tại Đại Học Boston, từng nói: “Các hồn ma xuất hiện trên trần gian, nhưng không còn sống trên trần gian nữa. Họ hoặc đang ở trên thiên đàng, dưới hỏa ngục, hoặc trong luyện ngục”. Nếu linh hồn một người đã qua đời biểu lộ sự hiện diện của mình, thì phản ứng thích hợp của chúng ta là cầu nguyện. Nhưng không phải là những lời cầu nguyện xuất phát từ nỗi sợ hãi. Thay vào đó, chúng ta hãy dâng những lời cầu nguyện đền tạ.

Chúng ta tin vào sự Hiệp Thông Các Thánh. Đó là Giáo Hội hiện hữu trong ba “tình trạng”: tại thế, trên trời và trong luyện ngục. Gần đây, tôi nghe được một cách diễn giải như sau: “việc các hồn ma hiện ra chính là lúc Giáo Hội Đau Khổ đang khẩn cầu Giáo Hội Chiến Đấu dâng những lời nguyện đền tạ”. Có quá nhiều người Công Giáo trong chúng ta quên mất rằng chúng ta cầu nguyện cho những người đã qua đời chính vì tin rằng những lời cầu nguyện ấy thực sự mang lại ích lợi cho họ. Chúng ta, những người còn sống, được mời gọi cầu nguyện cho những người đã qua đời. Chúng ta cũng được mời gọi xin cử hành Thánh Lễ để cầu nguyện cho họ. Những cuộc hiện ra của các hồn ma nhắc nhở chúng ta rằng anh chị em đã qua đời của chúng ta vẫn đang cần đến lời cầu nguyện của chúng ta.


Đăng ngày 2 tháng 5 năm 2018 (bulldogcatholic.org).

Được sử dụng với sự cho phép.

Đọc bài viết này bằng tiếng Anh