| Bishop Oscar Cantú

Giáo Hội, Dân Chủ và Phẩm Giá Con Người

Hoa Kỳ Kỷ Niệm 250 Năm Thành Lập

Kính gửi quý Anh Chị Em trong Chúa Ki-tô,

Tháng Bảy này, quốc gia chúng ta đánh dấu 250 năm bản Tuyên Ngôn Độc Lập được công bố, một cột mốc mời gọi chúng ta cùng tưởng nhớ, suy tư và canh tân. Ngay từ buổi đầu, quốc gia chúng ta đã được xây dựng dựa trên một tuyên ngôn đạo đức mạnh mẽ: rằng tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng và có phẩm giá. Lịch sử của chúng ta ghi dấu cả những thành tựu đáng tự hào (như việc tạo nên một bối cảnh xã hội và kinh tế nơi hầu như mọi người, nếu có lý tưởng và chăm chỉ làm việc, đều có thể vươn lên thành công về phương diện kinh tế và xã hội) và cả những thất bại đau thương (như tai họa của chế độ nô lệ và chế độ phân biệt chủng tộc Jim Crow). Là người Mỹ, và đặc biệt là người Công Giáo, chúng ta cần thành thật đánh giá bản thân dựa trên niềm tin nền tảng về phẩm giá con người vốn có và tái khẳng định cam kết sống theo niềm tin đó.

Phẩm giá con người vẫn là trụ cột của cả xã hội bình đẳng và giáo huấn xã hội Công Giáo. Phẩm giá không phải là điều mà một người có được qua làm việc chăm chỉ, quyền công dân hay địa vị xã hội. Phẩm giá thuộc về mỗi người vì chúng ta được tạo ra theo hình ảnh của Thiên Chúa: “Thiên Chúa tạo nên con người giống hình ảnh ngài,” (Gn. 1:27) và điều đó có nghĩa là tất cả chúng ta, không có ngoại lệ. Khi chính sách và thực hành công quên đi sự thật này, tự do có thể bị xói mòn và trở thành đặc quyền chỉ dành cho một số ít người được chọn.  Nó mất đi điểm tựa đạo đức.

Do đó, tình trạng đạo đức của quốc gia chúng ta đòi hỏi các chính sách và tổ chức bảo vệ sự sống và thúc đẩy nhân quyền.  Giáo Hội công khai ủng hộ việc bảo vệ sự sống và phẩm giá con người từ khi thụ thai cho đến khi qua đời. Đức Hồng Y Joseph Ratzinger, cố Giáo Hoàng Bênêđictô XVI, nói, “...[X]ã hội không bao giờ là công trình hoàn tất mà luôn cần được tái xây dựng từ lương tâm con người, vì chỉ như thế mới có thể bảo đảm sự bền vững của xã hội.” Lương tâm chúng ta luôn cần được nuôi dưỡng bằng nền tảng đạo đức lành mạnh, nơi chúng ta học cách sử dụng tự do không chỉ cho bản thân, mà còn vì lợi ích của tất cả mọi người. (Giáo Hội, Chủ Nghĩa Đại Kết và Chính Trị, trang 205).

Phẩm giá con người gắn liền với tinh thần liên đới và lợi ích chung.  Lợi ích chung, được hiểu là điều kiện xã hội cho phép các cá nhân và cộng đoàn đạt đến sự viên mãn, đòi hỏi chúng ta vượt ra ngoài những lợi ích của riêng mình và tự hỏi: Các lựa chọn của chúng ta—kinh tế, chính trị và văn hóa—phục vụ mọi người như thế nào? Cụ thể, các lựa chọn này phục vụ người nghèo, người sống bên lề xã hội và các thế hệ tương lai như thế nào? Đức Giáo Hoàng Phanxicô khẳng định rằng “quyền của một số người về kinh doanh tự do, hay sự tự do của thị trường, không thể lấn át các quyền của các dân tộc và phẩm giá của người nghèo, và do đó không thể lấn át sự tôn trọng đối với môi trường tự nhiên, vì “nếu chúng ta sở hữu cái gì đó, thì đấy chỉ là để dành phục vụ cho thiện ích của mọi người’” (Fratelli Tutti, đoạn 122).

Là Giáo Hội, chúng ta có vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, không như đảng phái chính trị, mà như những chứng tá cho các giá trị đạo đức. Chúng ta không ủng hộ các ứng viên hay đảng phái chính trị. Điều chúng ta mang đến là tầm nhìn bắt nguồn từ Tin Mừng: rằng mọi người đều có phẩm giá ngang nhau, rằng tự do phải phục vụ công lý và chúng ta có trách nhiệm đối với nhau, đặc biệt là đối với những người bé nhỏ và hèn mọn nhất giữa chúng ta.

Tôi cảm thấy xúc động bởi những lời nói của Đức Thánh Cha chúng ta, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, vào tháng 4 vừa qua. Ngài viết rằng: “dân chủ chỉ duy trì sự lành mạnh…khi được bắt nguồn từ luật luân lý và cái nhìn chân thực về con người. Khi thiếu nền tảng này, dân chủ có nguy cơ biến thành sự chuyên chế của đa số hoặc trở thành một lớp mặt nạ che đậy sự thống trị của các tầng lớp tinh hoa về kinh tế và công nghệ.” Ngoài ra, Đức Giáo Hoàng Lêô nhấn mạnh rằng các nhân đức luân lý nơi mỗi cá nhân là điều không thể thiếu để xây dựng một xã hội công bằng.  Ngài nói:

“[C]húng ta biết rằng công lý và nhân đức can đảm là những nhân đức không thể thiếu để đưa ra quyết định hợp lý và thực thi các quyết định đó. Nhân đức tiết độ cũng rất cần thiết cho việc sử dụng quyền lực một cách chính đáng, bởi vì sự tiết độ đích thực giúp kiềm chế tính tự tôn thái quá và đóng vai trò như một hàng rào bảo vệ chống lại việc lạm dụng quyền lực.” (Thư gửi Phiên Họp Toàn Thể của Viện Hàn Lâm Giáo Hoàng về Khoa Học, 14-16 tháng 4 năm 2026; nhấn mạnh của riêng tôi).

Khi chúng ta kỷ niệm cột mốc này, tôi khích lệ anh chị em Công Giáo chúng ta đặt ra câu hỏi đơn giản nhưng nghiêm túc này: Là người có đức tin, tôi có thể làm gì để giúp chữa lành những tổn thương của xã hội chúng ta – sự phân cực, bạo lực chính trị, nhận thức rằng chúng ta bị chia rẽ hơn là hiệp nhất?  

Hãy để cột mốc này là lễ kỷ niệm của lương tâm, khoảnh khắc làm mới cam kết của chúng ta đối với phẩm giá con người, vượt qua những rào cản ngăn cách chúng ta và theo đuổi lợi ích chung với niềm hy vọng chân thật. Nhờ đó, chúng ta giúp đất nước thân yêu của mình tiến bước hướng tới những lý tưởng cao cả nhất. Để đạt được mục đích này, Hội Đồng Giám Mục Công Giáo Hoa Kỳ sẽ thánh hiến quốc gia cho Thánh Tâm Chúa Giê-su tại cuộc họp hai năm một lần vào ngày 11 tháng 6 năm 2026, chỉ vài tuần trước Ngày Độc Lập. Xin chúng ta cùng hiệp ý cầu nguyện và dấn thân làm việc để hướng tới “sự hiệp nhất trọn vẹn hơn”.

+Oscar Cantu