Là con của một người mẹ nhập cư và tốt nghiệp Trường Luật thuộc Đại Học Santa Clara, ông từng giúp mẹ mình, người di cư từ Panama, hoàn tất thủ tục nhập cư để trở thành công dân Hoa Kỳ. Ông cho biết: “Chính trải nghiệm từ gia đình mình khiến tôi nhận ra, như một sự thức tỉnh, rằng tôi cần học luật nhập cư”.

Bên cạnh phòng luật riêng mà ông điều hành suốt hai thập kỷ, trong bốn năm gần đây, ông còn tư vấn cho các khách hàng thông qua phòng tư vấn về nhập cư của Tổ Chức Từ Thiện Công Giáo tại khu chợ của Giáo Xứ Thánh Lêô tại San José, góp phần làm thay đổi cuộc sống của vô số người đang muốn có tình trạng cư trú hợp pháp.

Lời Kêu Gọi Đồng Hành

Tệp khách hàng của Raul rất đa dạng, từ những người ông đã quen biết nhiều năm đến những người ông mới gặp tại Giáo Xứ Thánh Lêô. Ông chia sẻ: “Tôi từng là huấn luyện viên Little League của con mình, và nhiều năm sau, một số đồng đội của con, khi đã trưởng thành, tìm đến tôi và xin giúp đỡ về quá trình bảo lãnh vợ/chồng họ đến Hoa Kỳ. Con trai của một người bạn học cùng trường luật cũng tìm đến tôi và xin tôi giúp đỡ vợ của cháu làm thủ tục nhập cư vào Hoa Kỳ”.

Thời gian làm tình nguyện của Raul tại Tổ Chức Từ Thiện Công Giáo giúp ông nhận ra rằng “công việc này luôn tiếp diễn và không bao giờ kết thúc”. Gần đây, những chính sách mới của liên bang đã tạo ra những thách thức chưa từng có đối với vấn đề nhập cư, điều này càng thôi thúc ông đáp lại lời kêu gọi đồng hành. Ông tóm tắt tình hình hiện tại như sau:

“Hiện nay, chúng ta chứng kiến nhiều người lao động chăm chỉ đang nộp đơn xin tình trạng thường trú nhân nhưng lại được thông báo rằng đây thực chất là một hình thức ‘cứu xét đặc biệt’ và họ cần trở về nước mình để nộp đơn xin thị thực định cư tại đại sứ quán hoặc lãnh sự quán Hoa Kỳ. Điều này gây khó khăn cho nhiều người đang xin điều chỉnh tình trạng cư trú của mình trong khi vẫn phải làm việc để nuôi sống gia đình. Làm sao chúng ta có thể yêu cầu họ rút đơn và rời khỏi đất nước này?” Ông nhấn mạnh: “Đó là tình trạng hỗn loạn mà chúng ta phải sống chung. Nhưng tôi không làm ngơ.”

Hiểu Rõ Tình Hình

Vào ngày 21 tháng 5, Sở Di Trú và Nhập Tịch Hoa Kỳ (USCIS) đã ban hành bản ghi nhớ chính sách có thể buộc những người đang xin Thẻ Xanh phải rời khỏi Hoa Kỳ để bắt đầu quy trình nộp đơn xin định cư từ đầu. Điều này trái với các chính sách trước đây vốn cho phép những người lao động đã ổn định cuộc sống ở đây điều chỉnh tình trạng của họ. Ngay cả khi họ rời khỏi Hoa Kỳ, việc xin Thẻ Xanh bây giờ có thể vẫn phải vượt qua những trở ngại khác chưa từng có, chẳng hạn như liệu họ có đủ điều kiện để hưởng hình thức ‘cứu xét đặc biệt’ hay không. Việc nộp lại hồ sơ từ nước ngoài cũng kéo theo vấn đề khác vì nhiều lý do, bao gồm rủi ro bị cấm nhập cảnh vào Hoa Kỳ trong mười năm, và thời gian chờ đợi nhiều năm ở nước ngoài thì mới được cấp thị thực định cư.

Sau khi bản ghi nhớ được ban hành, Bộ An Ninh Nội Địa cố gắng làm rõ rằng những người nộp đơn sẽ không phải rời khỏi Hoa Kỳ, đồng thời nhấn mạnh rằng viên chức di trú vẫn có quyền quyết định theo từng trường hợp. Tuy nhiên vẫn còn mơ hồ về ý nghĩa của thuật ngữ ‘cứu xét đặc biệt’. Cùng lúc đó, trên khắp Vùng Vịnh đã có các báo cáo về việc nhiều người dân bị tạm giữ trong các cuộc hẹn với cơ quan di trú và sau đó được đưa đến trung tâm giam giữ.

Tuy nhiên, vẫn có tín hiệu hi vọng. Raul giải thích: “Điều mang lại hi vọng là hiện có hành động pháp lý mới thách thức những chính sách này. Hi vọng rằng trong tương lai rất gần, chúng ta sẽ thấy những vụ kiện ở cấp liên bang”.

Tình Hình Thực Tế tại Silicon Valley

Raul khuyến nghị những người đang muốn điều chỉnh tình trạng cư trú của mình hãy liên hệ với các tổ chức phi lợi nhuận tại địa phương, những tổ chức có thể cung cấp dịch vụ uy tín. “Quan trọng là mọi người cần ngồi lại trao đổi với các chuyên gia, dù là từ tổ chức phi lợi nhuận hay luật sư đủ trình độ. Tiếp cận những nguồn lực này có thể tạo nên khác biệt thực sự và nuôi dưỡng niềm hi vọng trong những giai đoạn bất định”.

Từ thực tế, ông chia sẻ rằng: “Chúng tôi thấy nhiều người cần điều chỉnh tình trạng của mình nhưng không dám nộp hồ sơ di trú vì sợ bị giam giữ, sợ bị đưa vào diện làm thủ tục trục xuất và cuối cùng sợ bị trục xuất”. Một khi bị đưa vào diện làm thủ tục trục xuất, rất khó để thắng.

Raul cũng khuyến cáo mọi người không nên tìm kiếm trợ giúp về nhập cư từ những người hoặc những trang web hứa hẹn nhanh chóng và dễ dàng có được quốc tịch vì đó có thể là lừa đảo. Từ kinh nghiệm của mình, ông cho biết những hành trình này đòi hỏi phải theo đuổi trong thời gian dài: “Trong nhiều trường hợp, bạn đồng hành cùng khách hàng trong suốt nhiều năm. Thật đau lòng khi mọi việc không diễn ra như mong muốn. Nhưng cũng có niềm vui khi chứng kiến họ có được Thẻ Xanh và trở thành công dân sau nhiều năm. Điều đó làm tôi thấy hạnh phúc.”

Ảnh Hưởng của Người Mẹ

Ray cho rằng nguồn gốc của sự cống hiến ấy đến từ cha mẹ ông, đặc biệt là mẹ ruột và mẹ vợ quá cố. Ông bộc bạch: “Tôi biết mẹ đang dõi theo và tự hào vì những gì tôi đang làm”. 

Mẹ ông, Juanita Ray, từng là Thừa Tác Viên Thánh Thể tại Giáo Xứ Chúa Ba Ngôi. “Bà rất được mọi người yêu mến.” Raul hồi tưởng: “Mẹ tôi đã trải qua rất nhiều chuyện, cũng như cha tôi vậy. Họ đã tạo điều kiện để anh em chúng tôi có thể đạt được mục tiêu của mình và trở thành những thành viên có ích cho cộng đồng”.

Mục vụ mà Raul thực hiện khép lại trọn vẹn trong hành trình đức tin của ông. Ông kể với niềm tự hào: “Một trong những người phụ nữ cùng mẹ tôi phục vụ với vai trò Thừa Tác Viên Thánh Thể hiện đang điều hành khu chợ của Giáo Xứ Thánh Lêô, nơi tôi làm tình nguyện. Bà nhớ mẹ tôi”.

Raul luôn thực hiện công việc của mình bằng cả tâm huyết, ông nói: “Những gì tôi tin và những gì tôi làm đều bắt nguồn từ những gì mẹ tôi đã làm cho Giáo Hội và nền giáo dục mà tôi được nhận. Tôi không ngoảnh mặt làm ngơ. Đức tin là động lực thôi thúc tôi: không làm tổn hại người khác, làm điều đúng đắn, biết cảm thông và có lòng trắc ẩn, đấu tranh cho công lý và cho lẽ phải”.