Hai tập đầu tiên của series này nhấn mạnh sự tiếp cận chủ động của Giáo Hội, thể hiện qua mục vụ phân phát nhu yếu phẩm của Dòng Chiến Sĩ Toàn Quyền Malta và mục vụ phòng tắm thuộc chương trình Giáo Xứ Tham Gia (Parish Engagement) của Tổ Chức Từ Thiện Công Giáo tại Giáo Xứ Đức Bà Là Chốn Tựa Nương (Our Lady of Refuge).

Ngay cả khi Thành Phố San José đã chứng kiến mức giảm đầy hy vọng số người vô cư, 1 cam kết của Giáo Hội về việc yêu thương Chúa Ki-tô nơi người vô gia cư vẫn không đổi, cả khi Giáo Hội thích nghi để đồng hành với những người vẫn đang sống bên lề xã hội.

Vic và Gayle

Trong phần một của series, Gayle, một người sống ở khu lều trại, đã hình thành mối gắn kết thân thuộc với Hiệp Sĩ thuộc Dòng Chiến Sĩ Toàn Quyền Malta Vic Giacalone trong các đợt phân phát nhu yếu phẩm hằng tuần của Dòng này. Đối với bà, việc “ba” nuôi Vic Giacalone, vẫn đến để hỏi thăm tình hình sau khi bà chuyển đến ở tại một khách sạn địa phương có ý nghĩa rất lớn.

Bà hướng về phía Vic, nói đùa: “Một hai tháng không gặp ông ấy thì thường là tôi sẽ đến văn phòng ông ấy hỏi thăm, đúng không nào?”. Trong 13 năm sống trên đường phố, Gayle đã từ chối những lời đề nghị cung cấp chỗ ở vì lệnh cấm thú cưng tại một số nơi trú ẩn. Nhưng mọi thứ đã thay đổi. Bà giải thích: “Tại đây, họ cho phép tôi giữ cả ba chú chó”.

Hiện tại, Gayle là một trong những câu chuyện thành công. “Tôi đã ổn định hơn. Từ khi sống tại đây, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ về nhu cầu y tế. Họ có một người quản lý trường hợp giúp đỡ tôi.”

Điều đó có ý nghĩa lớn đối với Vic khi chứng kiến Gayle có một nơi che mưa che nắng. “Tôi rất vui khi thấy bà ấy được sống hạnh phúc, an toàn và trong môi trường sạch sẽ. Thật sự rất khó để bà ấy có thể duy trì một cuộc sống bình thường trong những khu lều trại đó. Bà cho biết đồ đạc của mình đã bị trộm rất nhiều lần. Nơi đó thật sự rất hỗn loạn.”

Marlene Bennett

Mặc dù hiện tại Gayle đã có cuộc sống tốt hơn, nhiều người khác vẫn đang chật vật để ổn định nơi ở và một số người tiếp tục ghé mục vụ phòng tắm tại Giáo Xứ Đức Bà Là Chốn Tựa Nương. Tại khu vực phòng tắm, khách hàng giờ đây có thể được hỗ trợ tháo gỡ các rào cản pháp lý đối với việc tiếp cận nhà ở thông qua các dịch vụ và hoạt động tiếp cận cộng đồng do Trường Luật Đại Học Santa Clara cung cấp.

Thông qua Unhoused Advocacy Practice (Thực Hành Vận Động Cho Người Vô Gia Cư, UAP), một chương trình do Trung Tâm Luật Cộng Đồng Katharine & George Alexander điều hành, trường luật đã phát động một sáng kiến với sứ mệnh kép. Trên trang web, chương trình xác định sứ mệnh của mình là: “Giáo dục sinh viên luật trở thành những người suốt đời theo đuổi công lý xã hội, đồng thời cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí, có sự giám sát cho người lao động, người nhập cư, người tiêu dùng có thu nhập thấp và người vô gia cư tại Quận Santa Clara.” Ngoài ra, chương trình Unhoused Initiative (Sáng Kiến Cho Người Vô Gia Cư, UI) nỗ lực thúc đẩy phẩm giá và tính nhân văn ở những người vô gia cư trong khu vực lân cận thông qua nghiên cứu, các sự kiện và sự chung tay của cộng đồng.

Marlene Bennett, Giám Đốc Dự Án của UI, người đã tình nguyện phục vụ tại mục vụ phòng tắm trong hai năm qua, giải thích: “Nếu quý vị có thể giải quyết một số vấn đề pháp lý, điều đó có thể giúp một người tìm được việc làm và có chỗ ở.  Kể từ tháng 8 năm ngoái, UAP đã giúp xóa án tích cho những người có vi phạm nhẹ và hỗ trợ thanh toán các khoản tiền phạt chưa thanh toán theo quyết định của tòa án.  

Một điều về các vị khách của mục vụ phòng tắm đã để lại ấn tượng sâu sắc đối với Marlene: “Điểm chung thường thấy nhất là lòng biết ơn đối với dịch vụ, sự trân trọng khi có một buổi chiều được gặp gỡ những người khác trong cộng đồng và cảm thấy vui vẻ hơn sau một bữa ăn nấu tại nhà, tắm nước ấm và thay quần áo sạch.” Trong mối quan hệ hợp tác với Marlene và UI, các sinh viên năm cuối ngành Y Tế Công Cộng đã phát động Chiến Dịch Giảm Kỳ Thị, trong đó họ phỏng vấn và lên tiếng thay cho những người vô gia cư đến sử dụng phòng tắm.

Về việc giải tỏa các khu lều trại, Marlene lưu ý: “Tôi đã nghe mọi người nói: ‘Tôi lại trắng tay rồi’, vì đồ đạc của họ bị lấy mất hoặc tiêu hủy, hoặc họ phải tìm một nơi ở mới, nơi họ cảm thấy an toàn, có cộng đồng và có những thứ họ cần.”  

Bà cũng đã chứng kiến một số câu chuyện thành công. “Tôi nhớ một quý ông đặc biệt đã đến Giáo Xứ Đức Bà Là Chốn Tựa Nương sau khi ông được sắp xếp nơi ở. Mọi người cảm thấy rất hạnh phúc cho ông! Những khoảnh khắc đó rất quan trọng, vì các vị khách có thể thấy rằng có những người đang lần lượt thoát khỏi hàng chờ được bố trí chỗ ở tưởng chừng không bao giờ kết thúc; có những người cuối cùng cũng hoàn tất quy trình của hệ thống.”

Don, Jim và Gerald

Không phải mọi câu chuyện đều có kết thúc tích cực. Vẫn còn một người, Gerald, được giới thiệu trong phần hai của series này, chưa tìm thấy nơi nào để ở. Vào thời điểm viết bài, vẫn chưa thấy bóng dáng ông tại bất kỳ địa điểm chuyển tiếp nào mà Dòng Chiến Sĩ Toàn Quyền Malta vẫn phục vụ.

Người bạn của ông, Jim Griewing, một tình nguyện viên làm việc cho Dòng này, chia sẻ: “Tôi lo lắng về tình hình và nơi ở hiện tại của ông ấy. Ông ấy đã ở đây ít nhất được 5 hoặc 6 năm.” Vào thời điểm đó, Jim luôn dừng lại để trò chuyện và đưa cho ông 1 cái bánh sandwich. Giờ đây, thậm chí cái ghế ông sống trên đó đã bị dọn đi.

Tình cờ, trong những tuần giải tỏa khu lều trại, Jim nhìn thấy Gerald đang đi bộ trên Phố số 2 tại San Jose. Ông lưu ý để quay lại sau cuộc hẹn nhưng khi quay lại thì Gerald đã rời đi.

Don Blach của Dòng Chiến Sĩ Toàn Quyền Malta cũng nhớ về Gerald với tình cảm trìu mến: “Ông ấy là một người rất lạc quan. Tôi hy vọng ông ấy có thể tìm thấy một cộng đồng để ở cùng.” Các mối quan hệ cộng đồng được xây dựng trong các khu lều trại là lý do chính dẫn đến sự xuất hiện các khu lều trại vô gia cư. “Khi họ chia cắt mọi người, những người này mất liên lạc với nhau.” Don ghi nhận.

“Có tình bạn thân thiết giữa họ.” Jim đồng tình. “Nhất định họ đã tìm kiếm nhau. Chắc chắn trong đó có thành phần phức tạp, nhưng cũng có những người thực sự quan tâm đến nhau.”

Cả Don và Jim đều hy vọng Gerald đã tìm được nơi ở tốt hơn.  Jim nói: “Tôi đã chứng kiến nhiều người khác trong hoàn cảnh tương tự tìm được một nơi ở tốt hơn rất nhiều, và tôi thực sự hy vọng ông ấy cũng đã tìm được một nơi tốt đẹp hơn cho mình và đang dần có cuộc sống tốt hơn.”

Yêu Thương Chúa Ki-tô nơi Người Vô Gia Cư

Mục vụ của Giáo Hội vẫn luôn tuân theo mệnh lệnh của Tin Mừng: “Những gì các ngươi đã làm cho một trong các anh em bé mọn nhất của Ta đây, là các ngươi đã làm cho chính Ta.” (NABRE Mt 25:40)

Vic xác nhận rằng phạm vi mục vụ của Dòng Chiến Sĩ Toàn Quyền Malta vẫn tiếp tục. “Chúng tôi vẫn tiếp tục phân phát các bộ dụng cụ vệ sinh, thực phẩm, nước uống và thức ăn cho thú cưng. Chỉ là địa điểm đã thay đổi.  Chúng tôi đang đưa nhu yếu phẩm đến các dự án nhà ở chuyển tiếp thay vì các khu lều trại.’

Người bạn lâu năm Gayle cũng đã trở thành người vận động tìm chỗ ở cho những bạn bè vẫn sống ngoài trời. Bà thừa nhận rằng bà cảm thấy khó hiểu tại sao một số người từ chối những chỗ ở có sẵn chỉ vì những quy định của chương trình. Bà nói: “Đi đâu cũng có quy tắc. Ngay cả khi ở ngoài đường cũng có những quy tắc phải tuân theo.”

Quy tắc dẫn hướng các thừa tác viên của Giáo Hội là: yêu thương những người rất hèn mọn nầy nghĩa là yêu thương Chúa Ki-tô.

Đọc phần 1: https://thevalleycatholic.org/working-unhoused-vic-giacalone-larry-cargoni-monica-rising

Đọc phần 2: https://thevalleycatholic.org/loving-christ-unhoused-part-2-don-mary-shower-volunteer