Giáo Sư Kathryn Barush của Hiệp Hội Nghiên Cứu Sinh Thần Học (Graduate Theological Union) và Trường Thần Học Dòng Tên (Jesuit School of Theology, JST) tại Đại Học Santa Clara cũng như Cha Christopher Renz, Dòng Đa Minh (OP) của Trường Triết Học & Thần Học Đa Minh (Dominican School of Philosophy & Theology, DSPT) khẳng định: hoàn toàn có thể. Điện ảnh không chỉ là một hình thức giải trí, mà là phương tiện mang tính biến đổi, có thể dẫn dắt chúng ta trên con đường hành hương (camino) riêng, con đường thích hợp đưa con người đến với Chúa.

Tinh thần ấy đã được thể hiện rõ nét trong một liên hoan phim hợp tác, kết thúc vào Mùa Xuân năm 2025: The Spirit of Cinema: Illuminating the Journey of Faith (Tinh Thần Điện Ảnh: Soi Sáng Hành Trình Đức Tin), mà cả Cha Chris và Kathryn đã giám sát tại Phòng Trưng Bày Blackfriars tại DSPT và JST ở Berkeley. Dường như qua điện ảnh và thậm chí qua áp phích phim mang tính gợi mở, người Công Giáo có thể trải nghiệm sự biến đổi tâm linh.

Phil’s Camino (Con Đường Hành Hương của Phil): Cuộc hành hương bên ngoài mở ra hành trình tâm linh bên trong

Liên hoan phim giới thiệu một loạt phim được tuyển chọn kỹ lưỡng, cùng với bộ sưu tập áp phích phim tôn giáo được trưng bày cho người tham dự thưởng lãm. Một số bộ phim và áp phích được nhiều người Công Giáo biết đến, như The Song of Bernadette (Bài Ca của Thánh Nữ Bernadette) có Jennifer Jones đóng vai chính cũng như The Ten Commandments (Mười Điều Răn) của Cecil B. DeMille. Các bộ phim khác ít được biết đến hơn, như bộ phim tài liệu được khen ngợi gần đây, Phil’s Camino (Con Đường Hành Hương của Phil) được Kathryn tư vấn ở giai đoạn đầu của quá trình sản xuất.

Kathryn đã cộng tác với Phil Volker, nhân vật chính ngoài đời của bộ phim Phil’s Camino, bằng cách biên tập các bài đăng trên blog của ông thành cuốn sách., Walking in the Mud: The Diary of a DIY Camino (Bước Đi trong Bùn Lầy: Nhật Ký về Cuộc Hành Hương Tự Túc). Đối với Kathryn, việc xem câu chuyện của Phil sống động trên màn ảnh là một cuộc hành hương bên ngoài mở ra hành trình tâm linh bên trong. “Khi Phil thực hiện ‘cuộc hành hương’ ngay trong sân sau của mình, chúng ta nhận ra rằng mỗi người đều đang cùng nhau bước trên hành trình cuộc sống như những người hành hương. Hành trình nội tâm được phản chiếu trong cách biểu hiện đức tin ra bên ngoài.”

Phil Volker đã được chẩn đoán mắc ung thư vào năm 2011 và thực hiện cuộc hành hương đi bộ nổi tiếng, Camino de Santiago de Compostela, theo cách tượng trưng, bằng cách đi bộ trên một con đường đầy bùn trong khu đất rộng 10 mẫu Anh của ông trên Đảo Vashon, Seattle. Vừa đếm số dặm trên đảo của mình, ông vừa kiểm tra tiến độ trên bản đồ Tây Ban Nha, nơi có tuyến đường hành hương Camino thực tế.

Kathryn coi Phil, người đã qua đời vì ung thư vào năm 2021, là một trong những người thầy tâm linh tuyệt vời của mình. “Khi tôi nghĩ về hành trình Camino tại sân sau của Phil, dường như có nhiều cách khác nhau để chúng ta thực hiện cuộc hành hương trong đời sống thường nhật, và tôi nghĩ điều đó nhắc nhở chúng ta rằng mình là một phần của bức tranh rộng lớn hơn.”

Cùng Nhau Hành Hương Qua Điện Ảnh

Khi bước vào liên hoan phim, khách tham dự được chào đón bằng một hình dán tường mê cung đặt cạnh những tấm áp phích phim đóng khung, gợi ý rằng mỗi tấm áp phích đều đánh dấu sự khởi đầu của mê cung tâm linh mà người xem sẽ trải nghiệm trong khi xem phim. Cha Chris, cha linh hướng trong hơn 25 năm và trưởng khoa của DSPT, chứng nhận tính phổ quát của hành trình tâm linh đối với tất cả mọi người cũng như ảnh hưởng mà nghệ thuật có thể tác động đến đức tin.

Cha suy tư: “Điện ảnh phản ánh chiều kích văn hóa của đức tin, và tôi tin rằng nghệ thuật cũng như điện ảnh có khả năng tạo nên những kết nối sâu sắc nơi con người, không chỉ trong căn tính người Công Giáo, mà còn trong cách đức tin được sống và thể hiện trong đời thường của một nền văn hóa cụ thể.”

Dù không phải là phụng vụ, điện ảnh vẫn mang đến cho khán giả lời nhắc về cả đức tin cá nhân và đức tin chung. Đây đều là một phần của trải nghiệm chung từ việc cùng nhau hành hương. Theo Cha Chris: “Việc cùng đồng hành với người khác là cốt lõi của trải nghiệm sống đức tin Ki-tô giáo mà Chúa Giê-su đã nói đến khi Ngài phán: ‘Ở đâu có hai ba người họp lại nhân danh Thầy, thì có Thầy ở đấy, giữa họ’. (Mt 18:20 NABRE). Tương tự như vậy, các Ki-tô hữu cũng đang trên hành trình đời sống hàng ngày. Điện ảnh mang đến cho chúng ta trải nghiệm thị giác, giúp nâng đỡ hành trình mỗi ngày của chúng ta.”

Biến đổi thế giới thông qua hành hương

Kathryn đã bắt đầu quan tâm đến hành hương khi còn là một đứa trẻ. Cô và ông sẽ ghé thăm đền thờ Đức Mẹ Lộ Đức (Lourdes) tại Vương Cung Thánh Đường Đức Mẹ Chiến Thắng tại Buffalo, New York. “Khi cuối cùng cũng được hành hương đến Lộ Đức, Pháp, tôi cảm nhận như ông tôi, người đã từng dẫn tôi đến Vương Cung Thánh Đường trong những chuyến hành hương nhỏ từ nhà ông, đang hiện diện ngay bên cạnh tôi.”

Cha Chris, người đã tổ chức nhiều cuộc triển lãm tại Phòng Triển Lãm Blackfriars, cho biết: “Chúng tôi đang trong hành trình đến ngôi nhà đích thực của mình, Giêrusalem Trên Trời. Tất cả chúng ta đều luôn trong cuộc hành hương. Mỗi ngày, chúng ta được Chúa Giê-su kêu gọi ‘hãy đến và theo ta’ và nhờ đó mà chúng ta được biến đổi.”

Các cuộc hành hương mà chúng ta có thể thực hiện ngay bây giờ

Cho dù là áp phích phim hay một bộ phim, mọi tín hữu Công Giáo có thể thực hiện cuộc hành hương này mà không cần phải rời khỏi nhà. Mặc dù liên hoan phim đã kết thúc nhưng chúng ta có thể tìm danh sách phim tuyển chọn bằng cách truy cập trang web của DSPT và bộ phim Phil’s Camino có trên tất cả các nền tảng dịch vụ phát trực tuyến lớn.

Dường như, khi còn sống nơi trần thế, con người có thể tiến gần hơn đến thiên đàng qua điện ảnh. Cuộc hành hương không chấm dứt khi bộ phim khép lại.Kathryn trầm ngâm: “Tôi nghĩ cho dù chúng ta đang trải nghiệm cuộc hành hương gián tiếp qua việc xem một bộ phim, thưởng lãm tác phẩm nghệ thuật hoặc đọc một cuốn sách, cuộc hành hương không kết thúc khi chúng ta đến đích. Dù là qua màn ảnh hay qua những bước chân thực tế, luôn có những bài học cần được chiêm nghiệm và những ân sủng tiếp tục được trao ban sau khi hành trình hoàn tất hoặc bộ phim đã khép lại.”

Thanh bên:

Áp Phích Phim như Dấu Hiệu Khởi Đầu Hành Trình: Tuyển Chọn Các Áp Phích Phim Tôn Giáo là Di Sản của Cha quá cố Michael Morris OP

Cha quá cố Michael Morris OP, người khởi xướng việc sưu tập áp phích, từng chia sẻ: “Nếu điện ảnh có thể được xem như một hình thức nghệ thuật để rao giảng Tin Mừng, thì áp phích phim có thể là lời mời gọi bước chân vào hành trình đó.”