Đức Tin và Thánh Nhạc

Bill đã dẫn dắt Ca Đoàn Saint Ann tại giáo xứ Saint Thomas Aquinas trong phần lớn hành trình lịch sử 60 năm. Ông được ghi nhận công lao trong việc thực hiện sứ mệnh của ca đoàn là hát bình ca Gregorian và đa âm thời Phục Hưng tại Thánh Lễ được cử hành bằng tiếng La-tinh theo Sách Lễ Rôma với các nguyên tắc trong Sacrosanctum Concilium, Hiến Chế Tín Lý về Phụng Vụ Thánh của Vatican II.

Theo Veronica Duluk, người đã phục vụ tại Ủy Ban Phụng Vụ của giáo xứ Saint Thomas Aquinas trong nhiều năm với Giáo Sư Mahrt: “Bill đã mang đến cho giáo xứ kiến thức sâu rộng về Bình Ca Gregorian. Tài năng của ông đã giúp chuẩn bị âm nhạc phụng vụ xứng hợp, giúp cử hành Thánh Lễ trang nghiêm và đưa mọi người đến gần Chúa hơn.

Người bạn lâu năm John O’Rourke đã nhận xét về tầm ảnh hưởng của Bill đối với đức tin của mình. Ông nói: “Chiêm niệm và ca hát đã mở mang tâm trí tôi đến với kho tàng thông tin rất phong phú về âm nhạc và phụng vụ. Tôi hiểu rõ hơn trước về cách thức hành động phụng vụ hướng tới việc thờ phượng Chúa một cách tuyệt vời.”

Susan M. Weisberg, người đã tham gia Ca Đoàn Saint Ann vào năm 1989, thấy rằng qua sự hướng dẫn chuyên nghiệp và sự hỗ trợ liên tục của Bill, bà đã có thể hiểu rõ và đón nhận phụng vụ Công Giáo sâu sắc. Bà nhận xét về ca trưởng và cũng là người bạn quá cố của mình: “Bạn có thể cảm nhận thấy tình yêu và sự trân trọng của ông đối với âm nhạc.”

Kevin Rossiter, một ca viên khác của Saint Ann nhớ lại sự tận tụy của Mahrt đối với âm nhạc phụng vụ mang tinh thần “quên mình và trọn vẹn.” Ông giải thích: “Bill luôn có thói quen thúc đẩy bản thân vươn đến sự sáng tạo tốt nhất, đồng thời truyền cảm hứng để mọi người xung quanh bộc lộ những tinh hoa. Ông cũng là người luôn cổ vũ chúng tôi tạo nên những tác phẩm hay nhất có thể.”

Một Tinh Thần Quảng Đại

Đối với Erick Arenas, giáo sư lịch sử âm nhạc tại Nhạc Viện San Francisco và cựu sinh viên Stanford: “Bill Mahrt đã trở thành một trong những cố vấn và ảnh hưởng âm nhạc quan trọng nhất của tôi gần hai mươi năm trước. Ông luôn hết lòng chia sẻ với chúng tôi những kiến thức chuyên môn của mình.”

Erick, người đảm nhận vai trò ca trưởng mới, đã suy ngẫm về sự tận tình của Bill trong việc tiếp đón bất cứ ai muốn biết về thánh ca. “Bill luôn ‘đón nhận người khác như chính họ.’ Ông chào đón bất cứ ai có kinh nghiệm hay năng lực âm nhạc cơ bản thực sự quan tâm về loại âm nhạc này.”

Cuộc đời của Bill Mahrt là minh chứng cho sự tận tâm không lay chuyển đối với thánh nhạc thời kỳ đầu. Vai trò chủ tịch tại Hiệp Hội Âm Nhạc Nhà Thờ Hoa Kỳ (Church Music Association of America) vào năm 2005 và biên tập viên ấn phẩm Thánh Nhạc chỉ là một vài trong số nhiều cách mà ông đã đóng góp cho lĩnh vực này. Những lời dạy và bài viết của ông về thánh nhạc thời kỳ đầu, cùng với những bài phát biểu của ông tại các hội nghị, đã truyền cảm hứng cho các nhạc sĩ và để lại tác động sâu sắc đối với lĩnh vực này.

Cuộc Gặp Gỡ Sớm với Thánh Nhạc

Erick nhớ lại một số chia sẻ của Bill về việc tiếp xúc sớm với thánh nhạc trong khi phục vụ Thánh Lễ tại một nhà thờ nhỏ gần trang trại của gia đình ông tại Washington. “Ngay từ khi còn trẻ, ông đã nhận thấy sức mạnh của âm nhạc đặc biệt và lễ trọng trong việc diễn tả ý nghĩa một ngày trọng đại ở Nhà Thờ. Ý thức này đã thu hút ông tham gia vào âm nhạc và phụng vụ ở mức độ sâu sắc hơn.”

Mặc dù tại Đại Học Washington, Mahrt đã tham gia vào một nhóm phụ trách hát bình ca Gregorian cho Thánh Lễ trọng thể tại Seattle. Hoạt động này đã dẫn đến khoảnh khắc trong đời mà ông cảm thấy thật sự may mắn. Erick giải thích: “Vào năm 1963, giáo sư Stanford William Pohl, tham gia hội nghị tại Seattle, sau khi nghe Bill hát tại Thánh Lễ, đã đến gác đàn để giới thiệu về bản thân và chúc mừng các ca viên đã hoàn thành tốt nhiệm vụ. Vào mùa thu, Pohl sẽ phụ trách ca đoàn của Nhà Nguyện St. Ann tại Palo Alto. Bill đang lên kế hoạch bắt đầu học tiến sĩ âm nhạc vào mùa thu đó tại Stanford. Ông sẽ là thành viên đồng sáng lập Ca Đoàn St. Ann cùng với Pohl.”

Đó là thời điểm không thể hoàn hảo hơn vì Giáo Hội sắp thực hiện một số thay đổi tại Công Đồng Vatican II. Tuy nhiên, khi phụng vụ có những thay đổi vào cuối những năm 1960 đến những năm 1970, Bill đã được ghi nhận trong sứ mệnh của ông trong những tài liệu của Vatican II, coi bình ca Gregorian là âm nhạc “đặc biệt xứng hợp với phụng vụ Rôma.” (xem thanh bên)

Di Sản của Thánh Nhạc

Erick kể lại những khoảnh khắc cuối đời của Bill tràn ngập âm nhạc như thế nào. “Vào đêm trước khi ông qua đời, nhiều người trong chúng tôi đã quây quần trong phòng bệnh của ông và cùng nhau hát Kinh Chiều I của Lễ Đức Maria, nghi thức mà ban đầu ông dự định sẽ chủ sự trong tối hôm ấy. Các nhóm nhỏ khách thăm cũng tụ tập vào những giờ cuối cùng của ông để hát một số bản nhạc hợp xướng mà chúng tôi đã học cùng ông.”

Thánh nhạc đã là suối nguồn chảy xuyên suốt cuộc đời của Bill và cũng bao bọc ông trong giây phút ông lìa thế. Những người dự đám tang của Bill đã cùng nhau hát một bài bình ca tại buổi tiếp đón sau lễ tang. Đó là một sự tưởng niệm xứng hợp dành cho người đã tận tâm gìn giữ thánh nhạc ở vị trí trung tâm của phụng vụ qua mọi thế hệ.

Tầm ảnh hưởng của Bill tiếp tục hướng tới tương lai, khi vào năm 2023, Chủng Viện St. Patrick’s đã thiết lập chức danh Giáo Sư Thánh Nhạc William P. Mahrt. Vị trí này sẽ đảm bảo có giảng viên chuyên giảng dạy cho các chủng sinh và nhạc công nhà thờ muốn tìm hiểu thêm về truyền thống và lịch sử của thánh nhạc thời kỳ đầu, như Bình Ca Gregorian và Đa Âm Thời Phục Hưng.

Những Người Thân Thiết Nhất Tưởng Nhớ Ông

Những người thân thiết nhất với Giáo Sư Mahrt tưởng nhớ cách Bill xem các ca viên là cộng sự và bạn hữu. Erick trầm ngâm nói: “Bill quan tâm đến chúng tôi bằng việc thỉnh thoảng tổ chức những buổi gặp gỡ sau phụng vụ. Khi thì chúng tôi cùng nhau thưởng thức rượu vang và đồ ăn nhẹ tại phòng diễn tập, khi thì là những bữa tiệc ấm cúng tại nhà ông, với những món ăn do chính tay ông chuẩn bị, trong khả năng có thể.”

John và Darlene O’Rourke dành những lời nói ấm áp cho tình bạn kéo dài bốn thập niên với Bill: “Chúng tôi đã học nhiều điều từ ông và những người bạn tốt của ông.” Kevin Rossiter hồi tưởng: “Tôi luôn học hỏi từ ông, dù là về âm nhạc, phụng vụ, những câu đùa quen thuộc hay cả bí quyết nấu ăn. Ông luôn là một con người lịch thiệp. Ông thực sự yêu thương gia đình, sinh viên và bạn bè; tình yêu ấy được thể hiện qua những cử chỉ đời thường, giản dị nhưng đầy quan tâm, nhân hậu và rộng lượng.”

Susan xác nhận: “Ông có đức tin mạnh mẽ, không lay chuyển và kiên định với những niềm tin của mình. Ông can đảm chịu đựng nhiều biện pháp điều trị và các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng mà không hề than vãn hay nói: ‘Tại sao lại là tôi?’ Ông đối diện với mọi thử thách bằng tinh thần gan góc, đức tin vững vàng và sự thực tế.”

Đối với Erick: “Bill là tấm gương điển hình cho người chia sẻ những gì mình đã học được vì lợi ích của cộng đoàn, dù là về lĩnh vực học thuật hay âm nhạc. Ông lúc nào cũng như vừa khám phá ra một điều tuyệt diệu, và cách ông lan tỏa sự ngạc nhiên, say mê và trân trọng ấy khiến mọi người xung quanh cũng bị lôi cuốn theo.”

Xin gửi lời cảm ơn đặc biệt đến Roseanne Sullivan, tác giả bài viết về những thành tựu của Ca Đoàn Saint Ann và Bill Mahrt.

Giữ Gìn Vẻ Đẹp của Thánh Nhạc:

Đa Âm Thời Phục Hưng, Bình Ca Gregorian và Phụng Vụ

• “Giáo Hội công nhận bình ca Gregorian đặc biệt xứng hợp với phụng vụ Rôma: do vậy, nếu không có điều gì thay đổi, bình ca nên được dành cho một vị trí trang trọng trong nghi thức phụng vụ.” 116. Sacrosanctum Concilium, Hiến Chế về Phụng Vụ Thánh. (1963).
• “Bình ca Gregorian nên được dành cho một 'vị trí trang trọng' và đa âm cổ điển nên được đặc biệt trân trọng và phát huy; điều này không loại trừ việc sử dụng các giai điệu hợp xướng hoặc các bài thánh ca phổ biến....” — Giáo Sư William Mahrt, Tư Vấn về Sửa Đổi Âm Nhạc trong Phụng Vụ Công Giáo, được tài trợ bởi Hội Đồng Giám Mục Công Giáo Hoa Kỳ, Ủy Ban Phụng Vụ, Tiểu Ban Âm Nhạc trong Phụng Vụ, Chicago, Illinois, 9 tháng 10 năm 2006.
• Đa âm là âm nhạc trong đó hai hoặc nhiều dòng giai điệu được hát đồng thời, tạo ra nhiều hòa âm.
• Nhạc Thánh Lễ thời Phục Hưng thường có phần phức điệu cho các nội dung phần Cố Định của Thánh Lễ, với nhiều giọng ca hát các giai điệu đan xen khác nhau nhưng hài hòa.

Lắng nghe bản ghi âm của Ca Đoàn Saint Ann: http://www.stannchoir.org/downloads.html